آموزشگاه مهندسی پایا

آموزشگاه مهندسی پایا

با مجوز رسمی از وزارت کار سازمان آموزش فنی و حرفه ای

آموزشگاه مهندسی پایا

مهندسی برق چیست؟ Electrical Engineering

電氣工程 - इलेक्ट्रिकल इंजीनियरिंग

معرفی مهندسی برق :

مهندسی برق یا Electrical engineering زیرمجموعه‌ای از مهندسی است که به مطالعه و کاربردهای مرتبط با الکتریسیته، الکترومغناطیس و الکترونیک می‌پردازد. می‌توان مهندسی برق را به دو قسمت عمده تقسیم کرد:

بررسی و طراحی سیستم‌های انتقال و تبدیل انرژی الکتریکی؛ و یا بررسی و طراحی سیستم‌های الکترونیکی برای پردازش و انتقال اطلاعات، نظیر کامپیوترها، سامانه‌های مخابراتی، مدارهای مجتمع، رادارها و نظایر آن. به بیان دیگر، مهندسان برق از الکتریسیته یا برای انتقال انرژی و یا برای پردازش اطلاعات استفاده می‌کنند.

فراگیرتر شدن استفاده از انرژی الکتریکی و افزایش نیاز به انتقال و نیز پردازش سریع‌تر اطلاعات، مهندسی برق را به یکی از مهم‌ترین و پرتقاضا ترین زمینه‌های مهندسی و صنعت تبدیل کرده است.

تاریخچه مهندسی برق :

الکتریسیته یکی از موضوعات جذاب علمی از اوایل قرن هفدهم بوده است. یکی از اولین مهندسین برق احتمالاً ویلیام گیلبرت بوده است که اولین وسیلۀ اندازه گیری الکتریسیته یا الکتروسکوپ را طراحی کرد و آن را ورسوریوم (versorium) نامید. همچنین او اولین کسی بود که به طور واضح مغناطیس و الکتریسیتۀ ساکن را تمیز داد.

تا پیش از حدود دهۀ ۱۸۸۰، مباحث مربوط به الکتریسیته و کاربردهای آن، زیرمجموعه‌ای از فیزیک تلقی می‌شد. این رشته اولین بار در نیمۀ دوم قرن نوزده میلادی، بعد از تجاری سازی تلگراف، تلفن و توزیع برق و استفاده های آن به عنوان یک شغل شناخته شده مطرح شد. از حدود سال ۱۸۸۵ برخی دانشگاه‌ها و موسسات فناوری مانند دانشگاه کرنل و یا موسسۀ فناوری ماساچوست، رشتۀ کارشناسی مهندسی برق را ایجاد نمودند. دانشگاه فنی دارمشتات اولین دانشگاهی بود که در سال ۱۸۸۲ دانشکدۀ مهندسی برق را ایجاد کرد و پس از آن دانشگاه کرنل و دیگر دانشگاه‌ها این رشته را ارائه نمودند.

فراگیرتر شدن استفاده از انرژی الکتریکی و افزایش نیاز به انتقال و نیز پردازش سریع‌تر اطلاعات، مهندسی برق را به یکی از مهم‌ترین و پرتقاضا ترین زمینه‌های مهندسی و صنعت تبدیل کرده است.

گرایش های رشته مهندسی برق در ایران چیست؟

رشته مهندسی برق در مقطع کارشناسی دارای ۵ گرایش زیر است. در برخی دانشگاه ها ٬ گرایش دانشجو پس از گذراندن ۳ تا ۵ ترم مشخص می‌شود.
- مهندسی قدرت
- مهندسی الکترونیک
- مهندسی مخابرات
- مهندسی کنترل
- مهندسی پزشکی (بیوالکتریک)
در دانشگاه صنعتی شریف٬ دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی امیرکبیر گرایش سیستم‌های دیجیتال (که در تقسیم‌بندی پنج‌گانه، زیرمجموعه‌ای از گرایش الکترونیک محسوب می‌شود) به ۵ گرایش فوق اضافه شده‌است. در دانشگاه صنعت آب و برق، علاوه بر گرایش قدرت، گرایش شبکه‌های انتقال و توزیع ایجاد شده است که ترکیبی از گرایش قدرت و مباحث مربوط به شبکه سراسری برق و مدیریت توزیع و مصرف می‌باشد.

معرفی رشته مهندسی برق گرایش مهندسی قدرت :

مهندسی قدرت با، تولید، انتقال و توزیع انرژی الکتریکی و ساخت برخی دستگاه‌های مربوط به آن نظیر ترانسفورمرها، ژنراتورهای الکتریکی، موتورهای الکتریکی و تجهیزات الکترونیکی مورد نیاز سروکار دارد.

این گرایش، به عنوان قدیمی ترین گرایش در رشته مهندسی برق، خود به چندین زیرگرایش تقسیم می‌شود.

در مبحث انتقال و توزیع، روش‌های مختلف انتقال برق اعم از کابل‌های هوایی و زیرزمینی، اصول مهندسی فشار قوی و همچنین مدیریت شبکه توزیع و توزیع بهینه را مطالعه می‌کنند. برای مثال، می‌توان با بهینه‌سازی شبکه‌های برق‌رسانی، تا حد زیادی از تلفات در شبکه جلوگیری نمود که این‌کار موضوع این گرایش از مهندسی قدرت است.

مبحث حفاظت نیز به بررسی انواع وسایل و تجهیزات حفاظتی‌ای می‌پردازد که در مراحل مختلف تولید، توزیع، انتقال و مصرف انرژی، و تاسیسات الکتریکی و نیز انسان‌ها را در برابر حوادث مختلف محافظت می‌کنند.

گرایش ماشین‌های الکتریکی شامل ژنراتورها، ترانسفورمرها و موتورهای الکتریکی می‌شود که این شاخه از زمینه‌های مهم صنعتی و پژوهشی گرایش قدرت است.

گرایش الکترونیک قدرت به طراحی و بهره‌بردای از تجهیزات الکترونیکی ویژه سیستم‌های قدرت می‌پردازد. این تجهیزات باید با ولتاژ و جریان‌های بالا سازگار باشند. ماشین‌های الکتریکی، بررسی سیستم‌های قدرت، حفاظت سیستم، رله و حفاظت، اصول مهندسی عایق و فشار قوی، تولید و نیروگاه، طراحی و توسعه شبکه و مدیریت توزیع از اصلی‌ترین دروس این گرایش می‌باشند.

معرفی رشته مهندسی برق گرایش مهندسی الکترونیک :

الکترونیک علمی است که به بررسی حرکت الکترون در خلاء در مواد رسانا و یا نیمه رسانا و اثرات و کاربردهای آن می‌پردازد. با توجه به این تعریف، مهندس الکترونیک در زمینه ساخت قطعات الکترونیک و کاربرد آن در مدارها، فعالیت می‌کند. البته متأسفانه به علت عدم توانایی رقابت در بازار با برند های مشهور موجود، در ایران درسطح وسیع، تولید قطعات الکترونیکی صورت نمی‌گیرد.

به عبارت دیگر، زمینه فعالیت مهندسی الکترونیک را می‌توان به دو شاخه اصلی تقسیم کرد:
۱- ساخت قطعات و کاربرد مداری قطعه
۲- طراحی مدارهای الکتریکی

تکنیک پالس، الکترونیک، میکروپروسسور، معماری کامپیوتر، مدارهای مخابراتی، فیزیک مدرن و فیزیک الکترونیک از جمله دروس اصلی گرایش الکترونیک محسوب می‌شوند.

معرفی رشته مهندسی برق گرایش مهندسی مخابرات :

هدف از مخابرات ارسال و انتقال اطلاعات از نقطه‌ای به نقطه دیگر است که این اطلاعات می‌تواند صوت، تصویر یا داده‌های کامپیوتری باشد.

مهندسی مخابرات، گرایشی از مهندسی برق است که در حوزه ارسال و دریافت اطلاعات از روش‌های موجی و مخابراتی فعالیت می‌کند. مهندسی مخابرات با ممکن ساختن ایجاد ارتباط پرسرعت، امن و آسان بین دو یا چند کاربر در مکان‌های مختلف، زندگی انسان را متحول ساخته است. از آثار گسترش مهندسی مخابرات می‌توان به رادیو و تلویزیون، اینترنت و ماهواره‌های ارتباطی و یا تحقیقاتی (مخابرات فضایی) اشاره کرد.

مهندسی مخابرات از دو قسمت عمده‌ مخابرات میدان و سیستم‌های مخابراتی تشکیل می‌شود. البته با توجه به گستردگی گرایش سیستم امروزه در برخی از دانشگاه ها مانند دانشگاه صنعتی شریف ، دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی اصفهان گرایش های رمز و شبکه از گرایش سیستم در مقطع کارشناسی ارشد جدا شده است.

دروس اصلی گرایش مخابرات در مقطع کارشناسی عبارت است از: میدان و امواج ، مایکروویو و آنتن ، فیلتر وسنتز مدار (مرتبط یا مخابرات میدان) مخابرات دیجیتال و اصول پردازش سیگنال های گسسته در زمان (مرتبط با گرایش سیستم های مخابراتی).


گرایش مخابرات میدان :

در مبحث میدان، مهندسان با ارسال، انتشار و دریافت امواج الکترومغناطیسی از طریق یک کانال مخابراتی (که می‌تواند فضای آزاد در مخابرات بی‌سیم و یا یک فیبر نوری در مخابرات فیبر نوری باشد) و فرستنده و گیرنده (که می‌تواند یک آنتن ماهواره در مخابرات ماهواره‌ای و یا یک مدار الکترونیکی در مخابرات فیبر نوری باشد) سروکار دارند. به عبارت دیگر، می‌توان گفت مهندسین میدان به‌طور عمده با جنبه‌ی فیزیکی چگونگی انتقال امواج حاوی اطلاعات، از نقطه‌ای به نقطه‌ی دیگر روبه‌رو هستند. بدین‌ترتیب مهندسی مخابرات میدان، رابطه زیادی با فیزیک کاربردی در قسمت الکترومغناطیس دارد.

برخی از دروس گرایش مخابرات میدان در مقطع کارشناسی ارشد عبارت است از الکترومغناطیس پیشرفته ، ریاضیات مهندسی پیشرفته ، اجزاء نیمه هادی مایکروویو ، طراحی مدارات فعال مایکروویو ، فیبر نوری ، تئوری پراکندگی امواج و روش های عددی در الکترومغناطیس.


گرایش سیستم های مخابراتی :

حوزه فعالیت در گرایش سیستم بسیار گسترده است و شامل مباحث متنوعی همجون پردازش سیگنال ، مخابرات بی سیم ، شبکه های مخابراتی و موبایل ، شبکه های کامپیوتری ، تئوری اطلاعات ، مخابرات نوری و امنیت است. به طور کلی محققان گرایش سیستم ، سعی در مقاوم سازی سیستم در برابر نویز، انتقال موثر سیگنال و در نهایت آشکارسازی یک سیگنال مخابراتی دارند. اما در این فرایند معمولا محقیقن گرایش سیستم به ساختار فیزیکی سیستم توجه چندانی ندارند و یک سیستم مخابراتی را همچون یک جعبه سیاه در نظر می گیرند و تمرکز اصلی را بر بهبود پارامتریک سیگنال از دیدگاه ریاضیاتی می گذارند. این گرایش نزدیکی بسیار زیادی با مباحث ریاضیات کاربردی به خصوص آنالیز ریاضی و فرآیندهای تصادفی دارد.

دروس گرایش سیستم های مخابراتی در مقطع کارشناسی ارشد بسیار متنوع است. برخی از این دروس عبارتند از : فرایند تصادفی ، مخابرات پیشرفته ، تئوری اطلاعات ، تئوری کدینگ ، تئوری تخمین و آشکارسازی ، تئوری صف ، اصول سیستم های رادار ، مخابرات ماهواره ای ، پردازش گفتار ، پردازش تصویر و ویدئو ، پردازش زمان - فرکانس ، مخابرات نوری ، فیبر نوری ، انتقال داده و شبکه های کامپیوتری ، شبکه مخابرات داده.


گرایش مخابرات رمز :

با توجه به گسترش حوزه فعالیت محققین گرایش مخابرات سیستم و به منظور تمرکز بر مباحث امنیت گرایش رمز برای اولین بار در ایران در سال ۱٣٧٨ در پژوهشکده الکترونیک دانشگاه شریف وابسته به دانشکده برق این دانشگاه، پذیرش دانشجو در مقطع کارشناسی ارشد را آغاز کرد. از این رو این گرایش نزدیکی بسیاری با گرایش مخابرات سیستم دارد. در حال حاضر علاوه بر دانشگاه صنعتی شریف ، دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی اصفهان و دانشگاه صنعتی مالک اشتر نیز این گرایش را در مقطع کارشناسی ارشد مخابرات اضافه کرده اند. البته گرایش مخابرات رمز در ایران دارای مقطع دکترا نیست و دانشجویان علاقه مند فعالیت های پژوهشی خود را در این مقطع در زمینه های مرتبط تحت عنوان گرایش مخابرات سیستم انجام خواهند داد. عمده فعالیت محققین مخابرات رمز در حوزه ارسال و دریافت امن اطلاعات می باشد که به طور کلی شامل امنیت در پردازش سیگنال ، امنیت در شبکه های کامپیوتری ، امنیت در الگوریتم های رمزنگاری و امنیت در انتقال اطلاعات می باشد. مباحثی که در حوزه رمزشناسی و الگوریتم ها قرار می گیرند، عمدتا نیازمند دانش قوی ریاضیاتی در نظریه اعداد و جبر مجرد می باشد و معمولا دروس ریاضیات رمزنگاری و اصول رمز نگاری به منظور آشنایی دانشجویان با مفاهیم مرتبط در نظریه اعداد و جبر مجرد تدریس می شوند. برخی از این مفاهیم عبارت اند از: نظریه هم نهشتی ها ، مسئله تجزیه اعداد ، مسئله لگاریتم گسسته ، معادلات هم نهشتی ، نظریه گروه حلقه و میدان، میدان های برداری و خم های بیضوی. مباحثی که مرتبط با امنیت اطلاعات هستند به دلیل استفاده از تئوری اطلاعات ، عمدتا نیازمند دیدگاهی قوی در حوزه ی آمار و فرایند های تصادفی است.

دروس اصلی گرایش مخابرات رمز در دانشگاه صنعتی شریف شامل ریاضیات رمزنگاری ، اصول رمزنگاری ، رمزنگاری پیشرفته ، تئوری اطلاعات و کدینگ ، مخابرات پیشرفته و فرایند های تصادفی است. ضمنا دانشجویان می توانند دروسی مانند نهان سازی اطلاعات ، تئوری اطلاعات شبکه ، امنیت در شبکه های کامپیوتری و... را به عنوان دروس اختیاری اخذ کنند.

معرفی رشته مهندسی برق گرایش مهندسی کنترل :

اگر بخواهیم یک تعریف کلی از کنترل ارائه دهیم، می‌توانیم بگوییم که هدف این علم، کنترل متغیرهای اساسی سیستم (که متغیرهای خروجی می‌تواند تنها بخشی از این متغیرها باشد) بر مبنای برخی ملاکهای مطلوب می‌باشد. این ملاکها می‌تواند سرعت یک موشک، دمای یک اتاق، زاویه‌ چرخش بازوی ربات و... باشد. به عنوان یک مثال ساده می‌توان کنترل زمان اوج گیری یک هواپیمای جنگنده را در نظر گرفت. در این مثال، زاویه پره‌های هواپیما، میزان سوخت تزریقی و سایر متغیرهای تاثیرگذار بایستی با روش‌های ریاضی محاسبه و سیستم کنترل‌کننده به دقت طراحی شود تا بتوان زمان عکس‌العمل سیستم را کاهش داد و آن را در برابر اثرات نویز محیط (مانند وزش باد یا ...) مقاوم کرد.

گرایش کنترل، در پیشرفت علوم دیگر نقش ارزنده‌ای را ایفا می‌کند. به طور کلی می‌توان گفت مهندسی کنترل حلقه اتصال میان مهندسی برق و رشته‌های دیگر می‌باشد. امروزه مهندسی کنترل به صورت بخش اصلی و مهمی از فرایندهای صنعتی و تولیدی درآمده است.

به کمک این علم می‌توان به عملکرد بهینه سیستم‌های پویا، بهبود کیفیت و ارزان‌تر شدن فراورده‌های تولیدی، گسترش میزان تولید، ماشینی کردن بسیاری از عملیات تکراری و خسته‌کننده دستی و نظایر آن دست یافت. هدف سیستم کنترل‌کننده عبارت است از کنترل خروجی‌ها(مانند زاویه‌ حمله‌ موشک هدایت‌شونده) به روش معین به کمک ورودی‌ها (مانند سیگنال دریافتی از رادار موشک) از طریق اجزای سیستم کنترل که می‌تواند شامل اجزای الکتریکی، مکانیکی و شیمیایی به تناسب نوع سیستم کنترل باشد.

یکی از مفاهیم پرکاربرد در رشته مهندس برق-کنترل، مفهوم پسخورد (فیدبک) می‌باشد. پسخورد در واقع اندازه گیری متغیرهای خروجی و استفاده از این متغیرهای اندازه گیری شده برای اصلاح متغیر ورودی سیستم می‌باشد.برای مثال، در یک سیستم سرمایشی، یک سنسور، که در واقع یک دماسنج است، دمای اتاق را اندازه‌گیری می‌کند تا سیستم بتواند از دما مطلع شده و از کاهش یا افزایش بیش از اندازه دما جلوگیری کند. با استفاده از سیستمهای دارای فیدبک، می‌توان بسیاری از فرایندهای صنعتی را به صورت خودکار کنترل کرد. اتوماسیون صنعتی بخشی از رشته کنترل می‌باشد که بر پایه سیستمهای فیدبک‌دار توانسته‌است صنعت مدرنی را پایه گذاری کند.

گفتنی است که گرایش کنترل دارای زیر بخش‌های متنوعی مانند کنترل خطی، کنترل غیرخطی، کنترل مقاوم، کنترل تطبیقی، کنترل دیجیتال، کنترل فازی و غیره است.

از دروس اصلی مهندسی برق گرایش کنترل، می‌توان به کنترل دیجیتال و کنترل غیرخطی، کنترل مدرن، کنترل صنعتی، ابزار دقیق، اصول میکروکامپیوتر، ترمودینامیک، مبانی تحقیق در عملیات، سیستم های کنترل پیشرفته و سیستمهای کنترل خطی اشاره کرد.

وضعیت تحصیل در مقاطع بالاتر از کارشناسی رشته برق :

فارغ التحصیلان در مقطع کارشناسی برق که مدرک خود را در یکی از چهار گرایش الکترونیک، مخابرات، قدرت و کنترل می‌گیرد، می‌تواند در یکی از این گرایشها یا رشته‌ای که برق زیر مجموعه‌ای برای آن تعریف شده، ادامه تحصیل نماید:

* مهندسی برق - الکترونیک (سه گرایش طراحی آنالوگ، مدارهای دیجیتال، ادوات میکرو و نانو الکترونیک).
* مهندسی برق - قدرت.
* مهندسی برق - مخابرات (شامل گرایش‌های: میدان و مایکروویو نوری، سیستم،رمز، شبکه).
* مهندسی برق - کنترل.
* مهندسی پزشکی (گرایش بیوالکتریک).
* مهندسی مکاترونیک (شامل گرایش های: انسان جنبی ماشین، کنترل، رباتیک).
* مهندسی هسته ای (شامل دو گرایش مهندسی رآکتور و مهندسی پرتو پزشکی.
* مهندسی کامپیوتر (شامل گرایش های: معماری کامپیوتر، هوش مصنوعی و رباتیک).

برای تحصیل در مقطع دکترای تخصصی، می‌توان، در هر یک از زیرشاخه‌های تخصصی‌تر گرایشهای یاد شده میزان مورد نیاز واحدها را اخذ کرد و رساله دکتری را در همان موضوع خاص ارائه داد. مسلم است این زیر شاخه‌ها، گرایشهای تخصصی تر این چهار گرایش است. رشته برق به دلیل کاربردی بودن آن در بسیاری از علوم مهندسی دیگر، برای فارغ التحصیلان امکان تصیل در بسیاری گرایشها و دانشها را فراهم می‌کند.

آموزشگاه آموزش مهندسی برق|مهندسی برق چیست؟|معرفی مهندسی برق|گرایش های رشته مهندسی برق|معرفی رشته مهندسی برق گرایش مهندسی قدرت|معرفی رشته مهندسی برق گرایش مهندسی الکترونیک|معرفی رشته مهندسی برق گرایش مهندسی مخابرات|گرایش مخابرات میدان|گرایش سیستم های مخابراتی|گرایش مخابرات رمز|معرفی رشته مهندسی برق گرایش مهندسی کنترل|مهندسی برق قدرت|مهندسی برق الکترونیک|مهندسی برق کنترل|مهندسی برق مخابرات|مهندسی پزشکی|مهندسی مکاترونیک|مهندسی هسته ای|مهندسی کامپیوتر|Electrical Engineering Training|電氣工程|इलेक्ट्रिकल इंजीनियरिंग

آدرس دفتر مرکزی : تهران ، میدان توحید ، خیابان ستارخان ، بین باقرخان و پاتریس ، پلاک ۱۹۷      تلفن : ۶۶۹۲۱۹۳۲-۹۸۲۱+      کانال تلگرام : Paya_IT@
وب سایت آموزشگاه مهندسی پایا
مرکز آموزش های تخصصی و مهارت های فنی، آموزشگاه مهندسی پایا برگزار کننده دوره های آموزش کاربردی و تضمینی و مهارت های ویژه مشاغل
Top Engineering Training School | Engineering Academy | in Iran , Tehran | Engineering Skills Training | Engineering tutorials | Institute of Engineering | Amoozeshgah mohandesi Paya
All Right Reserved 2005 - 2015- Designed by Institute of Engineering PAYA - Parviz Tariveh | email: info@PayaIT.com